Informacje ogólne

Czym jest wolontariat koleżeński?

Wolontariat koleżeński "Mary i Max" to nowatorski program, którego celem jest wsparcie osób z autyzmem i zespołem Aspergera w nawiązywaniu kontaktów koleżeńskich. Na podstawie informacji uzyskanych z formularza internetowego oraz indywidualnych rozmów staramy się dobrać uczestników i wolontariuszy w pary, biorąc pod uwagę ich miejsce zamieszkania, charakter, wspólne zainteresowania, a także wiek i płeć. Program polega na regularnych spotkaniach tak dobranych osób przez okres minimum 8 miesięcy. Osoby same decydują, jak spędzają czas. Spotkania mogą obejmować wspólne wyjścia, na przykład do kina, na basen czy koncert, albo odbywać się w domu uczestnika lub wolontariusza. Ograniczeniem jest jedynie wyobraźnia (i bezpieczeństwo) biorących udział w programie. Zarówno wolontariusze, jak i uczestnicy oraz ich rodziny mogą liczyć na wsparcie podczas całego czasu trwania programu (por. niżej).

Dla kogo przeznaczony jest program?

Do udziału w Wolontariacie Koleżeńskim zapraszamy dwie grupy osób:

  • uczestników - osoby z autyzmem i zespołem Aspergera powyżej 12 roku życia, mieszkające w Warszawie, Lublinie lub Łodzi,
  • wolontariuszy - osoby od 14 roku życia, mieszkające w Warszawie, Lublinie lub Łodzi. 

W przyszłych edycjach planujemy rozszerzyć zasięg programu na inne rejony kraju i grupy osób.

Jakie korzyści płyną z udziału w programie?

Mamy nadzieję, że dzięki udziałowi w Wolontariacie Koleżeńskim jego uczestnicy:

  • poznają osobę, z którą będą mogli porozmawiać o wspólnych zainteresowaniach i ciekawie spędzić czas,
  • poczują się pewniej w relacjach z innymi ludźmi i mniej osamotnione,
  • będą mogli bardziej aktywnie uczesniczyć w życiu społecznym i kulturalnym,
  • nabędą nowe umiejętności społeczne,
  • będą dobrze się bawić!

Wolontariusze programu:

  • nawiążą relację koleżeńską z nową, ciekawą osobą,
  • zyskają poczucie sensu i satysfakcję z pomocy innym,
  • poszerzą swoje horyzonty i wrażliwość na potrzeby innych, 
  • zdobędą praktyczną wiedzę na temat osób z autyzmem i zespołem Aspergera,
  • będą dobrze się bawić!

Kto jest organizatorem programu?

Program jest prowadzony przez Stowarzyszenie Innowacji Społecznych "Mary i Max" z Warszawy (lider programu), Fundację ALPHA z Lublina oraz Krajowe Towarzystwo Autyzmu, oddział w Łodzi.

Jak finansowany jest program?

Obecna edycja Wolontariatu Koleżeńskiego "Mary i Max" jest współfinansowana przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Więcej informacji na temat projektu PFRON znajduje się na tej stronie.

Idea

Jak narodził się pomysł organizacji wolontariatu koleżeńskiego?

Idea zorganizowania nieformalnej, wspierającej relacji między dwoma osobami, z których jedna jest zagrożona wykluczeniem społecznym, narodziła się ponad 100 lat temu w Nowym Jorku, gdzie powstał pierwszy program o nazwie Big Brothers Movement. Bezpośrednią inspiracją dla naszego programu była jednak działalność brytyjskiej organizacji o nazwie National Autistic Society, która od lat 90-tych tworzy programy wolontariatu dla osób z autyzmem. Jedna z najpopularniejszych form wolontariatu, prowadzona przez tę organizację, nosi nazwę befriending (dosł. „zaprzyjaźnianie się”). Jej podstawowym wyróżnikiem jest nieformalny, koleżeński charakter relacji między wolontariuszem a uczestnikiem. Befriending może działać w ramach szkoły, uniwersytetu, sąsiedztwa czy innej grupy rówieśniczej. Właśnie tę formę wolontariatu postanowiliśmy rozpowszechnić w naszym kraju, nazywając ją wolontariatem koleżeńskim.

Skąd wzięła się nazwa "Mary i Max"?

Nazwa naszego Projektu jest jednocześnie tytułem filmu w reżyserii Adama Elliota, który opowiada historię dwóch osób, krórych z pozoru nic nie łączy. Mary Daisy Dinkle ma 8 lat i mieszka z matką gdzieś na australijskiej prowincji. Max Horowitz jest 45-letnim nowojorczykiem mieszkającym samotnie w małym, obskurnym mieszkaniu. Zrządzeniem losu Mary pisze do Maxa list... i tak zaczyna się ich dziwna, ale wiele znacząca znajomość. Reżyser i jego plastycy z dystansem i czułością opisują niestrudzone poszukiwanie przyjaźni nawet na dnie depresji i samotności. Zespół Aspergera, na który cierpi Max, jest ukazany w barwny, zabawny i nieoceniający sposób. To właśnie historia tej przyjaźni stała się inspiracją do nazwania naszego programu Wolontariatem Koleżeńskim „Mary i Max”.

Rekrutacja

W jaki sposób mogę zgłosić chęć udziału w programie?

Zgłoszenia należy dokonać za pośrednictwem strony internetowej www.wolontariatkolezenski.pl – należy wybrać z menu "Zgłoś się", a następnie wybrać odpowiednią wersję formularza internetowego. Tylko w pełni wypełniony formularz stanowi zgłoszenie do programu.

Czy wypełnienie formularza jest równoznaczne z przyjęciem do programu?

Nie, wypełnienie formularza jest pierwszym etapem rekrutacji i nie gwarantuje miejsca w programie. Posiadane dofinansowanie pozwala nam na przyjęcie do programu ok. 30 osób w Warszawie oraz po 15 w Lublinie i Łodzi. 

W ciągu dwóch tygodni od wypełnienia formularza z osobą zgłaszającą się do programu skontaktuje się pracownik Wolontariatu Koleżeńskiego i udzieli informacji na temat dalszej rekrutacji. Kolejny etap obejmuje rozmowę z psychologiem. Jednak dopiero podpisanie Kontraktu między uczestnikiem a wolontariuszem stanowi formalny początek udziału w programie.

Jakie warunki powinien spełnić uczestnik programu?

Osoba chcąca wziąć udział w naszym programie jako uczestnik powinna spełniać następujące warunki:

  • mieć diagnozę autyzmu, zespołu Aspergera lub innych zaburzeń ze spektrum autyzmu*,
  • posiadać ważne orzeczenie o niepełnosprawności,
  • mieć skończone 12 lat,
  • mieszkać w Warszawie, Lublinie lub Łodzi (lub w odległości do 30-40 km od tych miast),
  • uzyskać zgodę rodzica na udział w projekcie – w przypadku osób niepełnoletnich,
  • chcieć nawiązać relację z nową osobą, tzn. spotykać się z nią i spędzać wspólnie czas,
  • prezentować poziom umiejętności komunikacyjnych, społecznych i emocjonalnych wystarczający do nawiązania relacji koleżeńskiej,
  • być świadomym swojej diagnozy i akceptować ją,
  • nie zachowywać się w sposób zagrażający własnemu bezpieczeństwu lub bezpieczeństwu innych osób.

* zaburzenia ze spektrum autyzmu są zaliczane do całościowych zaburzeń rozwoju i obejmują zarówno autyzm dziecięcy, zespół Aspergera, jak i autyzm atypowy oraz inne całościowe zaburzenia rozwoju. Te ostatnie kategorie nadawane są osobom, które nie spełniają wszystkich kryteriów autyzmu, ale mają różne specyficzne trudności w nawiązywaniu relacji z innymi. Wszystkie te osoby kwalifikują się do naszego programu.

Jakie warunki powinien spełnić wolontariusz programu?

Osoba chcąca wziąć udział w naszym programie jako wolontariusz powinna spełniać następujące warunki:

  • mieć skończone 14 lat,
  • mieszkać w Warszawie, Lublinie lub Łodzi (lub w odległości do 30-40 km od tych miast),
  • uzyskać zgodę rodzica - w przypadku osób niepełnoletnich,
  • podpisać umowę o wolontariacie,
  • zadeklarować gotowość do regularnych spotkań z osobą z autyzmem przez okres minimum 8 miesięcy,
  • być osobą odpowiedzialną, punktualną i dojrzałą emocjonalnie,
  • być osobą samodzielną i dobrze zorganizowaną - m.in. samodzielnie poruszać się komunikacją miejską,
  • być w stabilnym stanie psychicznym - nie doświadczać kryzysów ani zaburzeń psychicznych w okresie minimum roku poprzedzającym zgłoszenie się do programu,
  • prezentować wysokie umiejętności społeczne i komunikacyjne - m.in. nie mieć trudności z zaczynaniem i podtrzymywaniem rozmowy.

Mieszkam poza Warszawą, Lublinem i Łodzią. Czy mogę zgłosić się do programu?

W najbliższej edycji zapraszamy osoby mieszkające na terenie Warszawy, Lublina, Łodzi lub w miejscowościach położonych w odgległości do 30-40 km od tych miast. Warunkiem wzięcia udziału w programie jest możliwość dojazdu na spotkania rekrutacyjne i spotkania z opiekunem w jednym z wymienionych miast. W przypadku osób z miejscowości nieco bardziej oddalonych od miast realizujących program, znalezienie wolontariusza może być trudniejsze, więc nie możemy zagwarantować udziału uczestnika w programie.

Czy osoby z diagnozą niepełnosprawności intelektualnej mogą wziąć udział w programie?

Osoby z niepełnosprawnością intelektualną współwystępującą z autyzmem mogą być zgłoszone do programu. Do obecnie rozpoczynającego się cyklu spotkań zostaną jednak włączone osoby wysokofunkcjonujące. Uruchomienie cyklu spotkań dla osób z niepełnosprawnością intelektualną będzie odroczone w czasie i zależne od uruchmienia dodatkowych środków finansowych, więc nie możemy podać konkretnego terminu, w którym osoby te rozpoczną spotkania.

Organizacja programu

Jakie są koszty udziału w projekcie?

Udział w projekcie jest bezpłatny - za udział nie są pobierane żadne opłaty od żadnej ze stron.

Uczestnik i wolontariusz (oraz ich rodziny) samodzielnie muszą jednak ponosić koszty dojazdu na miejsce spotkania oraz koszty dodatkowe związane z przebiegiem spotkania (np. koszt wyjścia do kina, zakupu jedzenia). Uczestnik i wolontariusz samodzielnie, przy wsparciu opiekuna, ustalają podział tych kosztów.

Organizatorzy dołożą starań, by obniżyć wyżej wymienione koszty przez dostarczanie bezpłatnych biletów, bonów i innych form wsparcia. Dostępność takiego wsparcia jest jednak zależna od sponsorów i z tego względu organizatorzy nie mogą zagwarantować żadnej określonej puli tego rodzaju wsparcia dla uczestników i wolontariuszy. 

Zakończenie projektu

Czy uczestnik i wolontariusz mogą w każdej chwili zrezygnować z udziału w projekcie?

Tak, zarówno uczestnik, jak i wolontariusz mogą w każdej chwili zrezygnować z udziału w programie bez ponoszenia konsekwencji. Wolontariusz, uczestnik oraz jego rodzic powinni jednak informować opiekuna o pojawiających się trudnościach oraz – jeśli to możliwe  – z wyprzedzeniem poinformować o zamiarze rezygnacji z programu. W wielu sytuacjach wspólne rozwiązanie z problemu z pomocą Opiekuna może sprawić, że rezygnacja z programu nie będzie konieczna.

Co się dzieje za zakończeniu projektu? Czy możemy spotykać się dalej?

Decyzję o kontynuacji bądź zakończeniu relacji podejmują wspólnie uczestnik i wolontariusz, przy wsparciu Opiekuna. Niektóre pary decydują się kontynuować znajomość poza programem, inne chcą ją zakończyć. Niezależnie od tej decyzji, staramy się, aby wspólnie spędzony czas był pozytywnym wspomnieniem dla obu stron. Udział w programie kończy się uroczystą Galą Finałową, która jest okazją do podsumowania relacji.

Czy można wziąć udział w Wolontariacie Koleżeńskim więcej niż raz?

Tak, zarówno wolontariusz, jak i uczestnik mogą zgłosić do kolejnej edycji programu, jeśli zostanie ona ogłoszona. Wymaga to jednak ponownego wzięcia udziału w rekrutacji. Nie możemy zagwarantować, że w kolejnej edycji również znajdziemy dopasowanie dla danej osoby.